EDUKACJA
Ekspozycja Etnograficzna
W pobliżu leśniczówki Grzędy w odremontowanej stodole urządzono małą ekspozycją etnograficzną. Przybliża ona życie dawnych mieszkańców osady Grzędy i innych wsi położonych w pobliżu Biebrzy. Na wystawie zobaczyć można narzędzia wykorzystywane do pozyskiwania mąki (żarna kieratowe), przechowywania zbóż (słomiane kosze) i przygotowania posiłków (stępy, maselnice, dzieże, kopańki). W przeszłości powszechnie uprawiono w okolicy len. Ekspozycja pokazuje przedmioty związane z jego obróbką i przetwarzaniem (międlice, cierlice, grzebienie, kołowrotki, krosna). Narzędzia do połowy ryb (sieć ganta, wiersza, kłomła) przypominają o połowach w rzece Ełk i kanale Woźnawiejskim.
Znajdują się tu także kilkanaście eksponatów militarnych z II wojny światowej.
Większość eksponatów zebrał Henryk Ziarko - pracownik Biebrzańskiego Parku Narodowego, leśniczy Obwodu Ochronnego Grzędy. Budynek, w którym zorganizowano wystawę został wyremontowany ze środków Narodowego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Barć na Grzędach
Lasy stwarzały dogodne warunki do rozwoju bartnictwa. W pobliskiej Puszczy Dybła w 1565 r. było 800 barci.
Od XVIII w. barci w lasach było coraz mniej. Kawałki ściętego drzewa zastępowały stare sosny. Pojawiły się ule typy kłoda, stojące, a następnie leżące na ziemi. W 1839 r. w guberni augustowskiej naliczono 3 702 barci i aż 17 447 uli (zwanych pniami).
W XIX car zabronił chowu pszczół w lasach państwowych. Na Grzędach tym się nie przejmowano. Wiktoria Sadowska z Łubów, która przed 1943 r. mieszkała na uroczysku Pojedynek, wspomina:
„ A jakie tam dęby stojeli sliczności (…) A teraz gdzie się podzieli drzewa? sama drobnostka … Byli takie pnie. To pięćdziesiąt pni pszczół miał. W stodole to u nas na Pojedynku beczki miodu stojeli. Żydzi kupowali miód, przyjeżdżali, a wosk do kościoła wozili. To u Grabowych, u Piotra. Tam takie lipy stojeli. A co w lecie w tych barciach było miodu! A tam na Choszczewku taka barć stojała, że można było mieszkać… O, sie żyło, najlepiej sie żyło na Grzędach”
(Cytat za: J. Wierzbicka, Niedaleko od Rajgrodu: Polski Sybir, Rajgród 2003).
Na wystawie obejrzeć można eksponaty (pień z wydrążona barcią, liny, pojemnik na miód) związane z tą piękną tradycja. Przekazali je bartnicy z Baszkirii (republiki rosyjskiej leżącej na płd. Uralu). W 2006 r. wydrążali oni także barć w dorodnej sośnie. Barć, którą zasiedliły już pszczoły znajduje się 5 km od leśniczówki.
Dzianie pierwszej barci w Biebrzańskim PN
tekst: A. Wiśniewski,BPN;
ostatnia aktualizacja: 15-02-2007
|
